Een artikel op Marketingfacts bericht over een interview met de man die het ontwerpteam voor Windows Vista leidt: een Nederlander, Tjeerd Hoek. Het ging over de experience, die tegenwoordig op allerlei plaatsen een steeds prominentere rol gaat innemen. Het interview, en de commentaren, hebben me een beetje aan het mijmeren gebracht, en omdat mijn commentaar qua lengte nogal uit de klauw liep zet ik het maar gewoon hier...

Ik ben, laat ik daarmee beginnen, een Mac-mens, al heel lang. Ik ben nooit een groot voorstander geweest van Windows, zowel qua interface als de onderliggende, soms op zijn zachtst gezegd wat problematische, techniek. Ik ben, net als veel andere "rabid Mac fanboys", van mening dat Microsoft iets te vaak leentjebuur speelt, maar: als niemand ooit leentjebuur zou spelen, zouden we tegenwoordig veel minder interessante OS'en hebben. Microsoft leent bij Apple, maar Apple heeft ook heus niet alle wielen zelf uitgevonden. Die uithalen naar Microsoft in de WWDC-keynote vond ik grappig, maar niet 100% fair.

Goed, laat ik ook nog eens on-topic komen: de interface van Vista (die Aero heet), en de uitzending. De puntjes die Tjeerd noemde die me het meest opvielen:

  • Die glazige omgeving is een behoorlijke koersverandering na de enorm aanwezige blauwe randen van XP. Persoonlijk heb ik die altijd verafschuwd, en niet als enige. Aero heeft een boel eye-candy rond de vensters, maar de achterliggende gedachte is goed: het is eye-candy, maar minder prominent aanwezig dan de chrome -- het geheel van randen, knoppen, schuifbalken, etc. -- van XP. Als het goed is verbleekt de content -- datgene wat IN het venster staat en waar je daadwerkelijk mee bezig bent -- dus juist minder.
  • Wat er juist weer terug is gekomen is de mogelijkheid om die glazen rand een volledig zelf te kiezen kleur te geven. Iets dat vóór XP ook kon, en wat volgens Tjeerd moest bijdragen aan het "je eigen" maken van het systeem, iets dat in XP dus minder goed mogelijk was. Overigens: in MacOS heb je al sinds MacOS 8 niet meer de mogelijkheid om die kleuren echt aan te passen. System 7 had het een beetje (in de details), en in MacOS X kun je wel kiezen of je gekleurde knopjes wilt of de wat "saaiere" graphite-look, maar daar houdt het ook wel mee op. Ik kan niet zeggen dat ik dat heel erg vind, eigenlijk, en vooral omdat dat dus niet om de content draait maar puur om de bling.
  • Tjeerd vertelde ook dat ze de randen van vensters iets breder hebben gemaakt om het schalen van vensters makkelijker te maken. Dat vind ik tegelijk wat verbazend, en grappig. Verbazend omdat ik in de veronderstelling verkeerde dat veel Windows-gebruikers gewend zijn om de applicatie waarin ze werken full-screen te hebben -- geen rand, dus, en bovendien valt er aan full-screen weinig te schalen. Windows lijkt er ook wel een beetje op gebouwd om dat te doen, in tegenstelling tot MacOS, dat altijd meer op "losse vensters" is gebaseerd. Windows-gebruikende kennissen die achter mijn Macje gaan zitten moeten altijd even wennen, en verstokte Maccers op een Windows-machine ook. Los van welk systeem "beter" is -- ik denk dat dat vooral smaak en gewenning is -- vraag ik me nu wel af of Windows nu ook meer naar een vensters-gebaseerd gebruik gaat schuiven.
    Wat me dan ook te binnen schiet is dat MacOS vroeger (t/m System 7) nauwelijks randen aan een scherm had, in 8 en 9 wel, en in OS X zijn ze weer verdwenen. Schalen doe je gewoon op 1 vaste plek, afgezien van de minimaliseer- en maximaliseerknoppen. Wat mij betreft werkt dat prima, en het scheelt ook weer pixels; dat is tegenwoordig minder belangrijk dan vroeger, toen je nog op 800x600 pixels (of minder) zat te werken, maar toch: bij overlappende vensters kun je eerder zien wat er in het onderliggende venster "zit", zelfs als het er maar een heel klein stukje onderuit piept. Bij vista zal er toch een groter stuk zichtbaar moeten zijn, omdat de rand dikker is, en hoewel-ie doorzichtig is kun je niet echt zien wat er onder zit.
  • Een laatste punt: Aero is met al die candy en blurs enzo nogal GPU-intensief, dus zwaar voor je grafische kaart. Tjeerd motiveerde dat met een "computers hebben zoveel GPU-power tegenwoordig, en dat wordt allemaal maar niet gebruikt, dat is zonde". Toch vraag ik me af of dat overschot aan GPU-power ook geldt voor al die mensen die met bv. zo'n op het moederbord geïntegreerd Intel-kaartje zitten te werken... De mensen met dikke grafische kaarten, ja, die hebben het inderdaad wel over, maar die on-board gevallen die je bij de goedkopere machines vindt (lees: thuisgebruikers / low-end kantoorgebruik) zullen het nog zwaar gaan krijgen. En dat gaat de snelheid(sbeleving) van Vista geen goed doen natuurlijk.

Naar mijn idee was XP op interface-gebied hier en daar nogal een miskleun, en is Microsoft bezig om met Aero een paar dingen weer "goed" te maken. Als dat in de uitvoering zo goed doen als Tjeerd schetst, dan lopen ze in ieder geval weer iets minder mijlenver achter op Apple (kon ik het toch niet laten...), en dat is goed nieuws voor de Windows-gebruikers die de overstap kunnen en willen maken.

In de comments kwam ook nog een link voorbij naar video's van Macromedia's MAX-evenement. Kijk naar het tweede filmpje (omdat Ze Frank zo'n beetje de grappigste man ter wereld is), maar kijk ook vooral naar het één-na-laatste filmpje, waarin een behoorlijk strakke media-interface wordt getoond. Behalve dat dit wat mij betreft rondjes rent om FrontRow én die Windows Media Center meuk, is het ook weer een mooi voorbeeld van hoe Macromedia/Adobe tegenwoordig bezig is met hoe ze zo min mogelijk chrome in een applicatie kunnen stoppen. Dat was ook al te zien in Lightroom, dat naar mijn mening iPhoto voorbij rent op het gebied van foto's beheren en bewerken. Minder dialoogvensters en duidelijke knoppen, meer een soort organisch geheel van je eigen content, en subtiel aanwezige elementen om met die content te werken. Heel mooi, en dan te bedenken dat die ontwikkeling nog niet eens zo heel lang gaande is en dus verder kan groeien.

Ik ben benieuwd: hoe belangrijk vindt u de interface van uw computer? Wilt u met zijn allen ook de mogelijkheid hebben om knalroze vensters te gebruiken, of is de fabrieksinstelling goed genoeg? En al die nieuwe interface-elementjes in zowel besturingssystemen als op het web, is dat een Goed Ding™ of raakt u er hopeloos van in de war?