Gisteren kwam ik in de reader zomaar dit artikel op nrc next tegen, waarin Ernst-Jan Pfauth wat punten maakt over email en Facebook, Google Docs, Twitter, en wat dat externaliseren van data allemaal betekent voor het bedrijfsleven. Hij haalt ook nog een post van Frank Meeuwsen aan, met Web 2.0, "sharing is caring", en dergelijke blah. In eerste instantie ging mijn reactie ongeveer aldus:
- "Whoa, fuck!"
- "Nee, man, serieus, meent–ie dit?"
- "Whoa, fuck!"
Ongeveer in die volgorde.
Het punt is: Frank is verre van dom, en verre van onbekend met het fenomeen internet. Als je daadwerkelijk Franks post leest — iets waar ik vanmorgen pas aan toekwam — komt daar een iets ander verhaal uit: hij loopt niet zozeer jodelend weg met het idee dat werknemers email verruilen voor berichten op Facebook, hij bespreekt een soort Twitter-voor-intern-gebruik.
Kleine update: Ernst-Jan heeft intussen in het artikel intussen verduidelijkt dat Franks goedkeuring vooral over Yammer ging.
Oh, zeg dat dan meteen. Probleem opgelost, derhalve?
Nou, nee. Frank mag dan verkeerd aangehaald zijn, feit blijft wel dat steeds meer informatie inderdaad "het bedrijf" verlaat, en dan niet op de — door Ernst-Jan al genoemde — slingerende USB-stick, maar willens en wetens en tot op zekere hoogte met de zegen van de baas.
Even terzijde: "slingerende USB-stick" zou wat mij betreft reden zijn voor direct en oneervol ontslag, zo niet standrechtelijke executie — gewoon om heel erg duidelijk te maken dat je zo, godnogantoe, niet met gevoelige data omgaat.
Information wants to be free, man!
Tot op zekere hoogte is het natuurlijk prima dat informatie het bedrijf verlaat, en ik zou nog iets verder dan Ernst-Jan willen gaan: dat hele sharing is caring gedoe is niet beperkt zich tot Web 2.0. Het is een verandering van insteek die je op steeds meer plaatsen terugziet: het gaat niet meer alleen om het — al dan niet tastbare — product dat je aanbiedt, het gaat om de value die je toevoegt.
Verlichte zielen zien teruglopende CD-verkoop niet als probleem, ze richting zich op concerten en andere zaken die meer dan beleving — concerten, bijvoorbeeld — te maken hebben dan met een stukje plastic met een boekje erbij.
Ze beschouwen het gratis ende voor niets ter beschikking stellen van een schat aan informatie, op blogs en dergelijke, niet als zeker teken van vroeg inzettende seniliteit, maar als methode om de wereld te laten zien dat je het meent, dat je expertise in huis hebt, dat je iets toe te voegen hebt.
Mensen als Seth Godin, Steve Pavlina en, welja, Maxime Verhagen — en met hen nog een heel legertje — vertellen juist aan de buitenwereld waar ze mee bezig zijn en wat ze bezig houdt, en dat is een prima manier om jezelf tot brand te bombarderen. Prachtige doe-het-zelf marketing, en het voelt nog lekker authentiek aan, ook.
Sharing is niet alleen caring, het is ook een manier om te laten zien wie je bent en waar je voor staat, wat je in andere mensen verwacht en wat van mensen van jou mogen verwachten. Ook zakelijk.
Goed, dat is dus niet het probleem, dat levert bij mij geen "whoa fuck" op. Wat dan wel?
Het idee dat dat sharing–gebeuren op de Facebooks en Twitters zou moeten gebeuren, of liever gezegd, dat een bedrijf zoiets als gezond beschouwt. Dat is het namelijk absoluut niet, om één hele simpele reden: betrouwbaarheid.
Is mijn meuk bij X veilig ondergebracht?
Dat lijkt een vrij duidelijke en voor de hand liggende vraag, maar het lijkt erop dat-ie toch te weinig gesteld wordt. Een flinke kluit mensen vertrouwt er vrij blindelings op dat de teksten, foto's, video's en dergelijke goed door de gebruikte dienst worden opgeslagen en gebackupt. Niet alleen dat, maar ze lijken er ook vrij zeker van te zijn dat de aanbieder alle rekeningen kan betalen, en ondanks een gebrek aan elke vorm van business plan — ja, Twitter, ik kijk naar jou — toch op magische wijze blijft bestaan.
Heus?
Nee, echt, heus?
Laten we eens kijken naar wat er de afgelopen tijd zoal is gebeurd, qua magisch blijven bestaan en nooit fouten maken:
- Na 6 jaar blijkbaar zonder backup gewerkt te hebben, ging Journalspace begin dit jaar spectaculair ten onder. Jaren van content in één keer weg. Intussen lijkt de site een doorstart te hebben gemaakt — dit maal op WordPress MU + BuddyPress, en hopelijk met backup.
- Nog geen maand later blijkt ook Ma.gnolia geen goeie backup te hebben.
- De laatste tijd lijkt het goed te gaan, maar 2008 was het jaar van de Twitter Fail Whale. Twitter lag zo vaak plat dat het eigenlijk niet grappig meer was. Tenminste…
- Wat zegt u? Dit soort fuckups komt alleen bij kleine startups voor? Nee hoor: een weekje geleden pleurde er bij Facebook iets om, waardoor foto's urenlang weg waren. Gelukkig had Facebook wel een werkende backup.
- Zelfs de Almachtige Google is niet immuun voor een beetje faal op zijn tijd. Eind vorige maand knalde Gmail er door een menselijk foutje voor een paar uur uit, en dat was niet de eerste keer.
En dat zijn er dan een paar die ik zo even kan opnoemen. Wat vooral interessant is om op te merken: de kleinere startups overleven een dergelijke fuckup niet altijd.
Jason Scott verwoordt het allemaal heel fraai in Fuck The Cloud:
If you want to take advantage of the froth […] then do so, but recognize that these are not Services. These are not dependable enterprises. These are parties. And parties are fun and parties and cool and you meet neat people at parties but parties are not a home.
Maar de "is het betrouwbaar"-vraag gaat verder dan backups en kundige mensen.
Oh ja, en dat walled-garden-geneuzel…
Ik heb het daar al eerder over gehad, dus dat ga ik hier niet allemaal herhalen; het enige dat er sinds die post veranderd is, is dat er een enorme rel is geweest over de gebruikersvoorwaarden van Facebook, toen Facebook besloot dat alles wat je daar neerzette, voor altijd en eeuwig eigendom van Facebook zou worden, amen. Dat werd vrij rap weer teruggedraaid, maar het feit dat het ook maar een minuutje in de voorwaarden heeft gestaan zegt eigenlijk al genoeg. Blij Hoofd Zuckerberg kan honderd keer zeggen dat Facebook heus geen evil trekjes heeft, maar daden spreken nog net iets harder dan woorden.
Goed, dus je stalt je shit ergens op een site die niet door domme pech incompetentie in vlammen opgaat, maar je geeft nog steeds het nodige op. Mocht je er, om wat voor reden, vanaf willen, dan ben je proper fucked, want een export-procedure is nog steeds een vies woord, alle claims over openheid en uitwisselen en regenbogen en eenhoons ten spijt.
Frank geeft dat trouwens zelf ook aan in de post waar het allemaal mee begon. Ik weet niet in hoeverre hij het zelf doorheeft, maar die ene opmerking onderstreept precies waar ik me zo druk over maak:
We zagen Yammer als een klein experiment waarvan we vanzelf wel zouden zien of aanslaat of niet. […] Maar op dit moment zijn er 34 van de 40 medewerkers actief op Yammer. Overstappen zou weer een hele operatie zijn en we zijn de conversaties dan ook kwijt.
Holy fucking hell, nee, dat is een geweldig idee: laat ik me bedrijfsmatig vastleggen op een stuk software waar ik geen enkele invloed over heb. "Nu is het zonde als de kennis die in de email zit alleen tussen de collega’s blijft," dat was één van de redenen om dit te proberen. Mocht Yammer morgen de rotmoord steken of besluiten om een ziljoen dollar voor hun diensten te gaan vragen, blijft die kennis niet tussen collega's, dan is die kennis gewoon weg, pleite, foetsie, jammer maar helaas.
Toch een beetje whoa, fuck, dus.
Ben ik een zeikerd? Zeker. Zit ik Frank hier voor de lol te dissen? Absoluut niet; zoals ik aan het begin van dit veel te lange lulverhaal al schreef komt Frank allesbehalve dom over, ik respecteer de man om wat hij allemaal heeft gedaan en geschreven. Ik vind alleen dit geen slimme zet. Het idee is prima, het feit dat hij een belangrijk stuk van zijn interne communicatie ophangt aan een willekeurig bedrijfje is dat in mijn ogen niet.
Ja, maar… wat dán?
Ook dat heb ik al vaker geroepen: doe het zelf. Niet als in "schrijf elk stuk software zelf", dat is het wiel opnieuw uitvinden en dus zonde van de tijd. Maar zorg ervoor dat je zelf de volledige controle houdt. Zet ergens een servertje neer en gooi daar Laconica of WordPress-met-Prologue op. Blammo, je eigenste Twitter-kloon, het kost je hooguit een beetje stroom en wat tijd om het op te zetten, en alle data bevindt zich in je eigen bedrijf. Backuppen, van software wisselen, de software ietsjes aanpassen zodat het helemaal perfect bij je organisatie past, zelf bepalen wanneer het ding "down for maintenance" is… you name it, you can do it.
Zeker bij Rhinofly — dat zich met internet en web enzo bezighoudt — moet dit geen probleem zijn. Mocht het dat wel zijn, omdat iedereen het daar te druk heeft met kick-ass webspul in elkaar draaien: voor het treinkaartje en een pot koffie wil ik best een middagje een LAMP+Laconica in elkaar komen knutselen. No, I'm not kidding. Wil ik best nog even kijken in hoeverre het misschien mogelijk is om alle Yammer-data niet kwijt te raken, ook.
Ik denk dat ik dat punt nu wel voldoende duidelijk heb gemaakt, inderdaad. Dat hele cloud/web-2.0 gebeuren is prachtig, maar beschouw het als een extra, en hou altijd in je achterhoofd dat het elk moment kan wegvallen.
Even los van Frank, een conclusie
…want dat was maar een voorbeeldje in Ernst-Jans artikel. Hij wilde in bredere zin de discussie aanwakkeren over uit de school klappende medewerkers. Eigenlijk geldt daar wat mij betreft hetzelfde voor: hou het, als het even kan, in eigen hand. Start een corporate blog — zoals Rhinofly dat bijvoorbeeld gedaan heeft — of start een blognetwerk voor de medewerkers, maak een koppeling met — relevante — blogs die medewerkers privé bijhouden misschien, maar waak ervoor dat je als bedrijf niet teveel van je identiteit en workflow uit handen geeft aan partijen waarvan je niet met zekerheid hebt vastgesteld dat je ze — zowel technisch als ethisch — volledig kunt vertrouwen.
Ik zeg niet dat je de Hyves, Facebooks, Twitters enzovoorts absoluut links moet laten liggen, maar blijf bij elke stap en elke aanmelding nadenken.
Vraag je af wat je daar wilt gaan stallen, wat je ermee wilt bereiken, en hoe belangrijk die toevoeging voor je bedrijfsvoering of –imago is of kan worden. Als je tot de conclusie komt dat het iets belangrijks is, dat je het niet kwijt wilt, dat je er nu en in de toekomst controle over wilt houden, doe dan je uiterste best om het in eigen beheer te houden.
You'll thank me later.
Zit ik er volledig naast? Wijs me op mijn fouten!
Geen pings
Je kunt vanaf je eigen site pingbacken of een trackback sturen naar deze URL. Meer informatie over pingback en trackback vind je hier.
11 reacties
Hi Max, mooi stuk zeg. Ik klikte gewoon even door op een trackback, kom ik een krachtige analyse/ opiniestuk in een vorm die ik nog niet eerder heb gezien. Eclectisch, emotioneel, beetje chaotisch soms maar hier en door ook to the point — heel cool.
Ik begrijp dat je het niet eens bent met hoe ik de quote van Frank Meeuwsen heb gebruikt — die eerder in de krant stond. Ik wilde niet zeggen dat hij loslippig gebabbel in Facebook aanmoedigt, maar dat hij sommige brainstorms graag op kanalen voert die buiten de gebruikelijke bedrijfskanalen vallen. Bijvoorbeeld Yammer. Daar heeft de baas geen controle, enzovoort — dan beland je in de discussie die onder het nrc.next-artikel staat.
Met je conclusie ben ik het overigens in grote lijnen eens. Begin binnen een afgeschermde omgeving een discussieplatform.
Dank voor de kritiek en originele leeservaring.
Die vind ik prachtig — als je het niet erg vind, wordt dat de subtitle van DNZM. =]
En ja, het is een hele lap. Ik heb nog geprobeerd om er eerst een beetje structuur in aan te brengen, kun je nagaan…
Hoi Max,
Ik sluit me aan bij Ernst-Jan, krachtig stukje proza!
Wat ik wil proberen is je "Woah fuck" gevoel wat af te laten nemen, al is het over het algemeen een goede mindset om dingen in te doen ;-)
Het is natuurlijk niet zo dat we AL onze interne communicatie voeren via Yammer. Wat ons sterk verbaast heeft, is de mate en de hoeveelheid waarop mensen Yammer inzetten. Zoals Frank ook omschreef; als er geen behoefte was geweest, zou het een stille dood op onze werkvloer zijn gestorven. Yammer heeft zo zijn plekje verworven tussen de vergaderingen/face-to-face communicatie en e-mailverkeer in. Het is de spreekwoordelijke waterkoeler of koffiemachine, alleen dan toegankelijk voor iedereen die mee wil delen. En dus is het merendeel van de conversaties het delen van dagelijkse beslommeringen, korte "crowdsource" vraagjes, goede links of strakke onzinpraat. Hoewel er een begin mee is gemaakt, zien we toch dat het gebruik van groepen voor projecten niet of nauwelijks meer wordt gebruikt.
Het is dus wel een deel van de interne communicatie, maar geen bedrijfskritieke interne communicatie. Yammer is voor ons een extensie van (interne) kennisdeling, naast de corporate wiki, e-mail, flickr, ons weblog en andere sociale platformen.
Mochten buiten onze controle dingen veranderen op platformen als Flickr, Hyves, Twitter, Wordpress of Vimeo zitten we met hetzelfde dilemma.
Zelf ontwikkelen is voor dit soort platformen vaak geen optie als je kijkt naar ontwikkeltijd/kosten (iets met een slager en een stukje vlees) en het feit dat je wil bijdrage op een sociaal niveau en deze platformen vaak een grote gebruikersgroep hebben. En zelfs al ontwikkel je het zelf, is er nog altijd een risico dat een menselijke fout of een externe invloed dataverlies veroorzaakt. "Information wants to be free" quote je zo mooi en in dit digitale tijdperk wordt alleen maar duidelijker hoe vluchtig informatie kan zijn.
Zoals ik gisteren ook al bij Ernst-Jan zijn post schreef op NRC-nextblog, is Yammer ook niet "zomaar een bedrijfje". Het is intussen een dienst waar ook Cisco, Xerox en de BBC gebruik van maken.
Yammer vooral als waterkoelervervanger: akkoord, dat maakt het externaliseren alweer heel wat minder "eng". Gunst, straks denkt iedereen nog dat ik maar een beetje om niks zit te schreeuwen. =]
In je lijstje platformen vind ik WordPress er overigens niet tussenhoren, die is gewoon opensource en lokaal te draaien. Hoe je de rest van de zin precies bedoelt is me niet helemaal duidelijk — misschien lees ik 'em verkeerd, misschien had jij hem anders bedoeld dan dat-ie eruit kwam. Zou je hem willen toelichten?
(Even los van het feit dat ik het met je eens ben dat een Flickr of een Facebook nabouwen haast niet te doen is, en in de meeste gevallen denk ik ook zeker niet wenselijk — veel van dat soort platforms moeten het wat mij betreft toch vooral hebben van de daar aanwezige andere gebruikers, iets dat je in geen enkel roll-your-own systeem kunt inbouwen. =] )
@max
Wat ik bedoelde te zeggen is dat wij, net als vele andere bedrijven die zich steeds meer profileren via deze sociale platformen (hoera daarvoor), tegen dat issue aanlopen. Mocht Flickr morgen, zoals jij het zo plastisch omschreef, "de rotmoord steken", zijn we (in potentie) net zo goed een heleboel data (foto's) kwijt. Als Vimeo de dag daarna besluit om van video naar foto-provider te gaan en even alle databases op te schonen, zouden we onze video's kwijt zijn. In die context bedoelde ik mijn zin.
Het punt waar het eigenlijk op neerkomt is dat wij veel informatie delen. Met elkaar delen via Yammer en met de buitenwereld delen via Twitter, Flickr, etc. Delen via externe partijen dus, met allerlei soorten achtergronden. Wat belangrijker is, is dat we die informatie nog steeds zelf in beheer houden en indien nodig weer (Flickr stopt er mee o.i.d.) over andere kanalen met jullie kunnen delen.
Ik hoop dat mijn punt een beetje duidelijk is.
Helder. Net als het punt dat je eerder maakte: eigenlijk moet je wel, want voor veel van die externe partijen is er eigenlijk niet echt een alternatief dat je zelf kunt hosten, nog los van het feit dat je dan nog je data moet zien te verhuizen.
Als ik mijn kleine zegje er over mag doen: het is voor veel individuen gewoon veel te gemakkelijk om via Facebook, Google Docs, Twitter, enzovoort te werken. Mensen zijn opportunisten hierin. En als zo'n platform eenmaal genoeg kritische massa heeft, kan je er in je externe communicatie niet meer omheen.
Wat ik me afvraag: zouden we ergens een vergelijk met de 'echte wereld' kunnen maken. Misschien niet het beste voorbeeld in deze tijden, maar we vertrouwen ook onze verzekeringszaken toe aan soms buitenlandse bedrijven (die dus ook om kunnen vallen). Als die ineens absurde dingen in hun voorwaarden schrijven.… dan kunnen de klanten toch redelijk makkelijk overstappen, zonder dat ze hun content kwijt zijn. Enfin: je ziet wat ik probeer: kan je dit naar een vergelijkbare situatie tillen in de 'offline' wereld? 'Walled gardens' zijn geaccepteerd in de automobielindustrie: de onderdelen van een Volkswagen passen niet in een Ford. Ook die vergelijking loopt mank omdat een verbintenis aan een automerk na een x aantal jaren afgelopen is. Ik denk er nog even over na…
Tuurlijk mag jij je zegje doen, Maarten. =]
Het verschil tussen banken en software: je kunt redelijk eenvoudig je "content" (in dit geval de inhoud van je rekening) overhevelen naar een andere bank. Hoe die banken precies opereren en wat ze voor regeltjes hebben, maakt niets uit: pegels zijn pegels.
Voor software zou je dat eigenlijk ook verwachten (foto's zijn foto's, tekst is tekst), maar toch ligt die verhuizing een stuk lastiger. Om even in de bank-analogie te blijven: de meeste "banken" laten niet echt toe dat jij je geld naar een andere bank overboekt. Of ze staan het wel toe, maar dan alleen de laatste 15 euro die je gestort hebt, en dan alleen als je het via een geldautomaat opneemt en zelf bij je nieuwe bank gaat storten.
De auto-vergelijking gaat inderdaad een beetje mank; deels omdat sommige delen wel degelijk uitwisselbaar zijn — Honda en Rover delen het nodige, Ferrari en Fiat ook, en de Audi R8 schijnt helemaal een knutselproject van diverse merken te zijn. Om het iets kloppender te krijgen: je kunt de pluchen dobbelstenen en dat wiebelende hondje van de hoedenplank van je oude auto niet in je nieuwe auto kwijt; je zult nieuwe dobbelstenen en hondjes moeten zoeken, of je zult er een middagje knutselen voor over moeten hebben.
Blijft het nog een beetje gezocht, hoor. =]
Het knullige is: ondanks dat software zo oneindig veel flexibeler is dan een auto of een bank, lijkt het er op dat die flexibiliteit vooral wordt gebruikt om de gebruiker te verhinderen zelf controle te houden.
Er is een tijd geleden een beweging voor in het leven geroepen — Data Portability — en de grote spelers haastten zich om zich daarbij aan te sluiten, maar veel meer dan dat hebben ze ook niet gedaan; zie het "walled gardens" verhaal voor iets meer info.
Overigens moet ik er echt als de wiedeweerga voor zorgen dat de nieuwe nieuwe lay online komt, want daar zitten threaded comments in, en dat maakt de discussie heel wat leesbaarder…
Nou, laat ik dan ook maar eens mijn mening gaan geven :-) Ik was even offline wegens een vliegtuigritje en de bijbehorende jetlag, maar we zijn er weer!
Het heeft geen zin om veel van de reacties hier te herhalen. Ik sta achter de reactie van Johan, hij beschrijft goed zoals wij er over denken. Maar misschien wel interessant om nog even verder te nuanceren
Soort communicatie
Het is inderdaad zo dat op Yammer exclusief bedrijfskritische communicatie plaatsvindt. Yammer heeft duidelijk een rol als aanjager, verduidelijking of herhaling van eerder plaatsgevonden communicatie in persoon of via email of (interne) wiki. Verder is het ook zo dat als er iets wordt gezegd wat toch ook later nog interessant kan zijn, deze conversatie op een andere manier verder plaatsvindt. Denk aan copieren van links naar eigen wiki, email of gewoon even aan de lunchtafel verder babbelen
Backups
Het blijft een dilemma hoe om te gaan met aan de ene kant de mooie functionaliteiten van een Flickr, Twitter etc (delen, schaalbaarheid, ontdekking) en aan de andere kant de (in)stabiliteit van die services. Met Flickr is het eigenlijk heel simpel, alle foto's die zijn geupload hebben we ook nog in eigen bezit. Dus die zijn we bij een mogelijke crash niet direct kwijt. We zijn wel het ecosysteem rond de foto's kwijt en dat is zonde. Maar de objecten zelf, de foto's, die hebben we nog in bezit. Voor Vimeo geldt hetzelfde.
Wat betreft Frank-ly, dat draaien we zelf op Wordpress met de bijbehorende backups.
Twitter is ook goed te lokaat backuppen met diensten als Sweetcron. Kost wat setup, maar dan heb je wel je eigen tweets lokaal gebackupped.
Om nog even mijn quote uit de NRC te verduidelijken: Waar het mij om gaat is dat ik het zonde vindt als waardevolle kennis in een emailwisseling tussen twee medewerkers blijft steken. Als ze die kennis delen via Yammer, kunnen collega's (desgewenst) meelezen en ook hun waarde toevoegen aan de conversatie. Ik bedoel dus inderdaad niet dat we alle ideeen, brainstorms en conversaties zomaar op het net kieperen.
Yammer zijn we als testje begonnen, zonder grote onderzoeken naar haalbaarheid, schaalbaarheid, beveiliging. Just do it. Juist omdat we niet het idee hadden dat Yammer gebruikt zou worden voor bedrijfskritische communicatie. Tenzij de kleur van de nieuwe kasten een bedrijfskritisch iets is? ;-)
Hopelijk heb ik zo een en ander nog iets verder verduidelijkt.
Mooi artikel Max!! Je hebt een gezond stel hersenen en goede inhoudelijk tekst om te lezen. Dit staat los van of ik het met je eens ben (delen wel, delen niet).
Wat de cloud betreft: Als je kijkt naar hoe mensen handelen en de evolutie van hun keuzen dan denk ik dat "de cloud" de bom is :-) Mensen zijn nu eenmaal lui (weg van de minste weerstand) en houden van goedkoop. De mogelijke bezwaren die nu gelden zijn de beginpunten van bedrijven om deze op te lossen. Veilig in de cloud dus met de mogelijkheid om snel over te stappen naar een ander platform.
Waar ga ik naar toe met mijn reactie? Geen idee, maar nu het er toch staat post ik het maar. Ik ga de rest van je site lezen aangezien ik jouw stijl te gek vind.